Laatst geüpdatet op 25 juni 2026
Spirituele ontwikkeling is eigenlijk bewustwording
In dit artikel gaat het over persoonlijke en spirituele ontwikkeling, de overlap en de verschillen. En dat het eigenlijk ook gewoon bewustwording is en vooral niet zweverig, vaag of onrealistisch.
WAT IS BEWUSTZIJN?
Bewustzijn is een groot onderwerp en er zijn meerdere verklaringsmodellen of hypothesen over. Ik hou het op de eenvoudige versie.
Bewustzijn is het vermogen om ervaringen te hebben en ze te beleven. Opmerkzaam zijn, bewust zijn van jezelf en je omgeving. Met aandacht dingen doen en ons verbonden voelen. Het is wat ervoor zorgt dat je gedachten, gevoelens, waarnemingen en herinneringen kunt beleven. Dankzij bewustzijn merk je wat er om je heen gebeurt en kun je met aandacht (bewust) keuzes maken in plaats van alleen automatisch te reageren.
Het komt met een gevoel van innerlijke kracht en rust.
Zingeving als synoniem van Bewustzijn
In het spiritueel woordenboek staat dat ‘zingeving’ een synoniem is van ‘bewustzijn’. Dat vond ik verrassend mooi.
Victor Frankl zegt hierover:
“Zingeving is de diepste behoefte van de mens”
Hij was psychotherapeut en auteur van o.a. het boek ‘de zin van het bestaan’ dat hij schreef nadat hij meerdere concentratiekampen had overleefd. Zo’n boek dat iedereen zou moeten lezen!
Persoonlijke & Spirituele ontwikkeling geeft zin aan je bestaan
Wanneer we persoonlijk en spiritueel ontwikkelen is dat een geschenk voor onszelf én onze omgeving.
Hoezo?
Omdat we het beste uit ons zelf halen met de creatie-kracht die we hebben gekregen en daar profiteert de wereld van (onze omgeving). Dat is het rimpel-effect dat we zien als we een steen in het water gooien. Het reikt altijd verder dan je beseft.
Samen maken we de wereld mooier en dát is die zingeving die Viktor Frankl bedoelt ♡
👉🏻 Meer over bewustwording en de vrijheid van jezelf kunnen zijn.
Spirituele ontwikkeling is niet zweverig
Spiritualiteit is voor veel mensen best nog vaak een lastig woord, met een ‘zweverige’ of religieuze lading.
Dat gold lange tijd ook voor mij. Ik had er nogal negatieve associaties bij, zoals:
- glaasjes draaien
- geesten oproepen
- mantra’s zingen en wierook branden
- tot aan de strenge leer en de dogma’s van de kerk
Ik vind het nu jammer dat ik al die tijd dit soort aannames had.
Maar tegelijkertijd is dat óók waar het bij spirituele ontwikkeling om gaat.
SPIRITUELE ONTWIKKELING IS EIGENLIJK GEWOON BEWUSTWORDING
Heel aards, niets zweverigs aan.
Juist dóór spirituele ontwikkeling worden we ons bewust van:
- onze gedachten en emoties
- onze overtuigingen en aannames
Zodat we ze kunnen leren begrijpen en, waar nodig, loslaten. Om vervolgens ruimte te maken voor meer passende en gezonde overtuigingen en gedachten.
Wat persoonlijke en spirituele ontwikkeling mij heeft opgeleverd en waarom ik er zo graag en enthousiast over deel vertel ik hier meer over.
Bewustzijn en Onderbewustzijn
Alle processen in je hersenen en je lichaam worden aangestuurd door het bewustzijn en onderbewustzijn. Kortom: al je gedachten, gevoelens en gedrag worden door beiden bepaald, waarbij het bewustzijn voor zo’n 5% en het on(der)bewustzijn voor zo’n 95% verantwoordelijk is voor wat je denkt, voelt en doet.
👉🏼Zie Kennisbank, bewustzijn versus onderbewustzijn.
De metafoor van de ijsberg van Freud maakt dit meteen superduidelijk. Hier zien we dat het grootste gedeelte (90-95% dus) van ons ‘zijn’ onder water, dus onbewust, is.
Niet alleen de processen zoals bloedsomloop en ademhaling maar ook gedachten over onszelf en de wereld en onze medemensen zijn voor een groot deel onbewust en we worden hierdoor gestuurd.
JE BENT JE GEDACHTEN NIET
“Je bent je gedachten niet”. Toen ik dat voor het eerst hoorde drong het nog niet goed tot me door. Maar zoals dat gaat met zaadjes, daar groeit uiteindelijk bijna altijd iets uit.
Geleidelijk aan ging ik ervaren dat ik m’n gedachten niet ben. Dat gebeurt door er niet meer in te verdwijnen als het ware maar door wat afstand te nemen en ze te observeren. Er bewust van worden wat er innerlijk speelt. Hoe bevrijdend dat is kan ik bijna niet eens uitleggen.
👉🏼 Mediteren kan hierbij helpend zijn.
Mooie metafoor voor het geleidelijke proces van persoonlijke en spirituele ontwikkeling vind ik de beukenhaag van mijn overburen. Elk voorjaar wil ik het zíen gebeuren dat ie van bruin naar groen gaat maar op een dag is hij gewoon groen en vice versa in de herfst. Beetje rare vergelijking misschien maar voor mij voelt het zo.
VERSCHILLEN TUSSEN PERSOONLIJKE EN SPIRITUELE ONTWIKKELING EN OVERLAP
Persoonlijke ontwikkeling richt zich op het verbeteren van specifieke kanten van jezelf, zoals vaardigheden, gedrag, mindset, emotionele intelligentie (EQ). Het doel is vaak meer geluk, gezondheid of succes.
Spirituele ontwikkeling is gericht op het verkennen en verdiepen van je spirituele zelf, het vergroten van bewustzijn over de betekenis van het leven, het ontwikkelen van een dieper begrip van het universum, en het verbinden met ‘iets dat hoger en sterker is dan ons mensen.
HOE WERKT HET BIJ BEIDE?
Persoonlijke ontwikkeling is vaak praktisch en gericht op concrete stappen, doelen en meetbare resultaten. We gebruiken daarvoor zelfhulpmethoden, coaching, training en/of psychologische ondersteuning.
Spirituele ontwikkeling is meer naar binnen gericht, op het verkennen van innerlijke dimensies. Het aanbod van ondersteuning hierbij is eindeloos en zo divers dat er altijd wel iets is dat passend is bij jouw manier van leven of overtuiging.
WAT ZIJN DE RESULTATEN?
De resultaten van persoonlijke ontwikkeling kunnen bijvoorbeeld de volgende zijn:
- een betere gezondheid
- verbeterde relaties
- groei en plezier in het werk
- een algemeen gevoel van welzijn
De resultaten van spirituele ontwikkeling kunnen bijvoorbeeld de volgende zijn:
- een dieper begrip van de zin van het leven
- meer innerlijke vrede
- een gevoel van verbondenheid met alles en met een macht die groter is dan onszelf
CONCLUSIE VERSCHILLEN TUSSEN SPIRITUELE EN PERSOONLIJKE ONTWIKKELING
Spirituele en persoonlijke ontwikkeling kunnen goed samengaan. Ergens in je ‘innerlijke ontwikkelingsreis’ merk je vaak dat beide in elkaar over vloeien. Maar niet altijd want we hebben allemaal verschillende behoeften, overtuigingen en waarden.
We zien mensen die zich meer in het spirituele verdiepen en anderen die daar niet zoveel mee hebben en persoonlijk enorm groeien.
Persoonlijke en spirituele ontwikkeling begint vaak op een dieptepunt
Wanneer we vastlopen, teleurgesteld raken of merken dat iets niet langer werkt, ontstaat de motivatie (soms zelfs de noodzaak) om naar onszelf te kijken en veranderingen aan te brengen. Juist zulke moeilijke momenten kunnen het begin zijn van groei en meer bewustzijn. Een innerlijke reis die ongelooflijk mooi en waardevol kan zijn.
"Change will not come if we wait for someone else or some other time. We are the ones we've been waiting for. We are the change we seek" Barack Obama
Dat sterke gevoel ‘het kan zo niet langer/ik kan zo niet verder‘ is nodig want anders doen we het niet of geven we binnen no-time weer op.
Dit sterke gevoel is als brandstof voor onze ontwikkeling en trekt ons als het ware uit onze comfortzone. Daar waar we moeten zijn om dingen te kunnen veranderen, om tot onze bestemming te komen.
Ben je geïnteresseerd in dit thema en wil je een eerste stap zetten?
Download dan nu mijn gratis E-book : “Jezelf terugvinden (in je relatie)” – met 4 stappen om vandaag al te zetten naar een krachtiger en authentieker leven”
Een inspirerend boekje waar anderen van zeggen dat het persoonlijk, verdiepend en praktisch is en perfect voor vrouwen die voelen dat het tijd is voor verandering.
Of boek een gratis kennismakingsgesprek hier
Heb je behoefte aan persoonlijke begeleiding? Tijdens een vrijblijvend telefoongesprek kijken we samen naar waar jij nu staat en wat je nodig hebt om verder te komen.
Dit zijn kleine (krachtige!) stapjes die je tot niets verplichten maar altijd iets in gang zetten.
Vond je dit artikel waardevol en denk je dat anderen er ook wat aan kunnen hebben? delen kan via de social media knoppen rechts. Dank daarvoor! ♥︎